Arakan Review

ျမတ္နိုးေအာင္
ေတာင္ကုတ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွ အျခားတိုင္းနွင့္ ျပည္နယ္မ်ားသို႔ ဆက္သြယ္ကူးသန္းနိုင္ေသာ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္း သံုးခုရွိသည့္အနက္ ေတာင္ကုတ္ ေတာင္ၾကားလမ္း (Taunggoke Pass) ေခၚ ျပည္-ေတာင္ကုတ္လမ္းမွာ အသံုးျပဳမႈ အမ်ားဆံုးနွင့္ အေရးပါဆံုးလမ္းျဖစ္ေသာ္လည္း မိုးဦးရာသီတြင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာ မုန္တိုင္းအရွိန္ေၾကာင့္ လမ္းဆို႔မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာနိုင္သျဖင့္ ေရွာင္ကြင္းသြားလိုၾကေၾကာင္း ခရီးသည္မ်ားထံမွ သိရသည္။ (more…)

ျပည္သူ႔သူရဲေကာင္းမ်ားအုပ္စုမွ ေပးပို႔သည္။

အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္မႈေၾကာင့္ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႔၏ အစည္းအေ၀းဆံုး ျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ စည္း႐ံုးေရးအဖြဲ႔၀င္တာ၀န္မွ ရပ္စဲခံထားရေသာ ဦးသန္းေဖသည္ အာဏာ ပိုင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ရခိုင္ျပည္နယ္စည္း ဒု-ဥကၠ႒၊ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ ့နယ္စည္း ဥကၠ႒၊ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ခိုင္အား လြန္ခဲ့သည့္ ေမလဆန္းက ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ နယ္တရား႐ံုး၌ အသေရဖ်က္မႈ (ပုဒ္မ-၅၀၀) ျဖင့္ တရားစြဲဆိုခဲ့သည္။ ယင္းအမႈအား ေမလ (၁၄) ရက္ႏွင့္ ေမ လ (၂၉) ရက္ေန႔မ်ားတြင္ တရား႐ံုးခ်ိန္းေခၚယူကာ လိုျပသက္ေသ (၂) ဦးျဖစ္ေသာ ဦးသန္းေဖႏွင့္ ဦးမ်ဳိးျမင့္ တို႔အား စစ္ေဆးခဲ့ပါသည္။

(more…)

ေမာင္ကံ
ေက်ာက္ေတာ္ဟုဆုိလွ်င္ ဦးစြာပထမ မဟာျမတ္မုနိဘုရားႏွင့္ ေက်ာက္ေတာ္ေတာင္ေစတီကုိ သတိရၾကမည္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ကုလားတန္ျမစ္ကုိ ျဖတ္မုိးထားေသာ ဂစၦပနဒီတံထားႏွင့္ ေက်ာက္ေတာ္ေတာင္ေစတီပြဲတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္သည့္ ရခုိင္ရုိးရာၿပိဳင္ေလာင္းပြဲ၊ က်င္ကုိင္ပြဲႏွင့္ ကုလားတန္ျမစ္ထဲတြင္ သမၺာန္စက္ေလွမ်ားျဖင့္ ေရကစားေနၾကသည့္ ေဒသခံမ်ားကုိ ေက်ာက္ေတာ္ဘုရားပြဲသုိ႔ ေရာက္ဖူးသူတုိင္း အမွတ္ရၾကေပလိမ့္မည္။

(more…)

ေဆာင္းပါး
မင္းဟန္
ၾကာသပေတးေန႔၊ ဧၿပီလ 09 2009 16:44 - ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္

(ဝ)

`ထီးမူးခီး`ရြာက ေက်ာက္ၾကီးၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဖာပြန္ၿမိဳ႕နယ္အၾကားရွိသည့္ ေတာင္ေပၚရြာေလးျဖစ္သည္။ ျမန္မာလိုျပန္လွ်င္မူ `ေရေခ်ာင္းဖ်ား` ရြာဟု ဆိုရမည္။ ရြာက အိမ္ေျခ ၃ဝ ထက္မပို…..။ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားသာ ေနထုိင္ၾကသည့္ ေတာင္ေပၚ ကရင္ရြာေလးျဖစ္သည္။ လမ္းပန္းဆက္ သြယ္ေရးက ခက္ခဲ၏။ တေတာင္ဆင္း တေတာင္တက္ သြားရသည့္ ေျခလ်င္ခရီးသာ ရွိသည္။ စီးပြားေရးက ေျမယာစီးပြားေရးသာ ရွိ၏။ ေတာင္ယာခုတ္၍ စပါးစုိက္မည္၊ ႏွမ္းစိုက္မည္။ ကုန္သြယ္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈ မရွိ…..။

ငါးပိ၊ ေဆး၊ ဆား ဝယ္လုိလွ်င္….မူသယ္-ဗ်က္ေကာမွတဆင့္ ေက်ာက္ၾကီးသို႔ဆင္းၿပီး တႏွစ္စာ ဝယ္ထားၾကရ၏။ စာသင္ေက်ာင္း မရွိ၊ ေဆးေပးခန္း မရွိ။ ကိုးကြယ္မႈကား ႐ိုးရာနတ္ကိုးကြယ္မႈသာ ကိုးကြယ္ၾက၏။ ထုိရြာေလးတြင္…သူ႔ကို ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂ဝ ရက္ေန႔ က ေမြးဖြားခ့ဲသည္။ ဖခင္က “ေစာဂယ္“၊ မိခင္ကမူ“ေနာ္ဒါးဆဲ“ ျဖစ္သည္။ သူ႔တြင္ သူ အပါအဝင္ ေမြးခ်င္းညီေနာင္ ၁၂ ေယာက္ရွိသည္။ သူကား ဆယ္ဦးေျမာက္ သားျဖစ္သည္။ သူ႔အထက္တြင္ အမ ၇ ေယာက္ရွိသည္။ သူ႔ေအာက္တြင္ကား ညီတေယာက္ႏွင့္ ညီမငယ္ တစ္ ေယာက္ရွိ၏။ (more…)

(ဓညစံ)

၁၆ ၾကိမ္ေျမာက္ ေတာ္လွန္ေရးေန႔ၾကီး အတြက္ ျပည္ေထာင္စုတစ္၀ွမ္းလုံး သတိရၾကရန္ျဖစ္သည္။ ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးကုိ သရုပ္ ေဖာ္ရာတြင္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားတုိ႔၏ ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကပုံကုိ သီးသီးျခားျခား ေဖာျ္ပခဲ့လွွ်င္ အခ်ိဳ႔ခ်ိဳ႔ေသာ ပုဂၢိိဳလ္မ်ားအျမင္က်ဥ္းသည္။ အမ်ိဳးသားေရးဆန္သည္ဟု စြပ္စြဲၾကမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေတာ္လွန္္ေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ရခိုင္အမ်ိဳးသားတုိ႔ သက္စြန္႔ၾကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပုံကုိ ေဖာ္မျပလ်ွင္ မျဖစ္ဟု စိတ္ထားျမင့္ျမတ္ေသာ ျမန္္မာအမ်ိဳးသား မ်ိဳးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ထင္ျမင္ၾကမည္ မလြဲေပ၊

ရခိုင္မ်ိဳးခ်စ္ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ား
ျမန္မာရာဇ၀င္တြင္ ေတာ္လွန္္ၾကသည့္ ဗမာ့မ်ိဳးခ်စ္တုိ႔ကဲ႔သုိ႔ ရခိုင္ရာဇ၀င္တြင္လည့္ မိမိတိုင္းျပည္ႏွင့္ မိမိတို႔အမ်ိဳးအတြက္ ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကပါသည္။ ဘုရင္မင္းဘာၾကီး၊ မဟာပညာေတာ္တို႔၏ စြမ္းရည္သတၱိမွာ အေနာက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၁၂ ျမိဳ႔ကုိ စုိးပုိင္လာေသာ သူရတန္ဘုရင္အား ေတာ္လွန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထိုနည္းအတူ ဘုရင့္ေနာင္ တပင္ေရြွထီးတို႔ ရခိုင္ျပည္သို႔ က်ဴးေက်ာ္ခဲ႔စဥ္ကလည္း မင္းဘာၾကီး၊ မင္းဖေလာင္းႏွင့္ အေပါင္းအပါ မဟာပညာေက်ာ္တို႔ ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ (more…)

(၂ဝ) ရာစုေနာက္ပုိင္းႏွင့္(၂၁)ရာစုအဝင္ကာလမ်ားတြင္ ကမၻာ့လူ႔ အဖြဲ႔အစည္းသည္ ႏုိင္ငံမ်ား၊ လူမ်ိဳးမ်ားအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္၌ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိၾကေပသည္။ အထူးသျဖင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ သီးျခားအေတြးအေခၚႏွင့္ ဦးတည္ခ်က္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားမွာ ယခင္ရာစုႏွစ္မ်ားႏွင့္မတူ အလြန္ထူးျခားစြာ ေျပာင္းလဲ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေပသည္။ ဤကဲ့သို႔ ကမၻာ့လူအဖြဲ႔အစည္း တရပ္လံုး ထူးထူးျခားျခား၊ လူပ္လူပ္ရြရြ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေနေသာကာလတြင္ ရခုိင္လူ႕အဖြဲ႔အစည္း၏ အမ်ိဳးသားေရး လူပ္ရွားမႈ အေျခအေနမ်ားကိုလည္း ေလ့လာ ဆန္းစစ္ရန္လိုအပ္သကဲ့သို႔ ကမၻာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာကာလတြင္ ရခုိင္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းသည္ လူ႔ အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူမ်ိဳးမ်ားတန္းတူေရး စသည့္ အခြင့္ေရးမ်ား ဆိတ္သုဥ္းၿပီး အေမွာင္ထုဖံုးလႊမ္းေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၌ပင္ ဆက္လက္ေနလိုၾကသလား၊ သို႔မဟုတ္ လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရး၊ လူမ်ိဳးမ်ား တန္းတူရည္တူ အခြင့္အေရးမ်ား ျပည့္ဝသည့္ အဖြဲ႔အစည္းသစ္ကိုပင္ လိုလားႏွစ္သက္ၾကသလား။ ဤေမးခြန္းသည္ မိမိကိုယ္တုိင္ႏွင့္တကြ ရခုိင္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခုလံုးကို ေမးျမန္းဆန္းစစ္ရမည့္ အေျခအေနပင္ျဖစ္ေပသည္။ (more…)

ေအာ္…. အဖရခိုင္ျပည္ႀကီးလြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ တိုက္ပြဲ၀င္နီကတ္ေတ ရခိုင္မ်ဳိးခ်စ္ ရဲေဘာ္အေပါင္း သူရဲေကာင္းရို ့…….ဗမာစစ္အာဏာရွင္တိက ရခိုင္ကို လံုး၀စိတ္မခ်ေရ အတြက္ နည္းလမ္းေပါင္းစံုသံုးၿပီးေက မဟာဗမာလူမ်ဳိးႀကီး၀ါဒ ရာသက္ပန္ စိုးမိုးေရးအတြက္ အခိုင္အမာ တည္ေဆာက္နီေစာ္ တိြလာရေရ။ ရခိုင္ျပည္သူလူထု တရပ္လံုးက သူရို႔ေရး ဆြဲထားေရ ဖြဲ ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ကိုျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဆန္ ့က်င္ကန္ ကြက္ေရ ေနာက္ ပိုင္းမာ အဂုပိုင္ အားနန္ ့မာန္နန္ ့လုပ္လာေစာ္တိရွိပါေရ။ ပထမ ၀န္ႀကီး၊ ၀န္ေခ်တိ အစံု အလင္ဆင္းၿပီးေက ၿမိဳ ့ျပတိေလာက္နန္႔အားမရ၊ ကၽြန္းရြာေခ်တိထိ စည္းရံုးေရး ဆင္းကတ္ေတ။ ရခိုင္ျပည္ကို ဗမာသိမ္းေစာ္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ရွိပါဗ်ာယ္ စက္ရံုလုပ္ရံု တခုတေလ ေခ်မွွမလုပ္ပီးခ။ လူမ်ဳိးေရာစီမံကိန္း ဆြဲပနာ ရန္ကုန္မာ စက္မႈ ဇံုတိဖြင့္ၿပီးေက လူမ်ဳိးေပါင္းစံုကို ဗမာဇာတ္သြင္းခေရ၊ အမ်ဳိးသီလကို ေစာင့္ထိန္း ေရလူမ်ဳိး ျဖစ္ေတအတြက္ ကျပားတိျဖစ္မလား ေစာ္ကံေကာင္းေကေလ့ ဘာသာစကားနန္ ့အမ်ဳိးသားေရး စိတ္ဓာတ္ စိေခ် ေျပာင္းလားခရေရ။ ရခိုင္အတြက္တခါေတာင္မွဂရုမစိုက္ခေစာ္ ေအနိန္႔့ခါက်မွ ဇာျဖစ္လို႔ ၀န္ႀကီးတိကိုယ္တိုင္ ဆင္းလာရေစာ္လဲ ။ တခါေခ်ေတာင္ မၾကားဖူးေရ ရထားလမ္း ေနျပည္ ေတာ္သို႔ေေဖာက္ဗ်ာယ္ စည္းရံုးခေရ။ မီးရထားလမ္းေခ်ကို တခါေတာင္ မျမင္ဖူးေကေလ့ ေအမီးရထားလမ္းေရထမင္း ငတ္နီေရရခိုင္သားတိကို ထမင္း၀ေအာင္၊ အလုပ္မဟိလို ့ ဗမာ ျပည္အပါအ၀င္ အျခား တိုင္းျပည္တိကို ုမိသားစုနန္ ့ခြဲၿပီး အသီခံ လုပ္နီကတ္ေတ ရခိုင္သားတိ ကိုယ့္ျပည္ကိုယ့္ရြာမာ အလုပ္ရနိုင္ေအာင္ ဖန္တီး ပီးနိုင္ေရေကာင္းပါဖို ့။ (more…)