4/29/2009
ေမာင္ေတာျမိဳ႕ ေရႊဇားရပ္ကြက္ ကပ္ပေကာင္းရြာတြင္ နစက တဦးႏွင့္ အရပ္သား အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္္ တဦး ရန္ျဖစ္ရာမွ တဦးကို တဦး ဓါးႏွင့္ထိုးသျဖင့္ ႏွစ္ဦးစလံုးကို ေမာင္ေတာေဆးရံုသို႕ ပို႕လိုက္ရသည္ဟု သတင္း ရရွိသည္။
ဒဏ္ရာ ရရွိသူ နစက တပ္ဖြဲ႕၀င္၏ အမည္ကို မသိရေသာ္လည္း နစက တပ္သားမွာ အဖြဲ႕တပ္ (၁)မွ ေဆးတပ္သား တဦးျဖစ္သည္ဟု ေမာင္ေတာ ျမိဳ႕ခံ တဦးက ေျပာသည္။
4/30/2009
ေမာင္သစ္ေအာင္ (နိရဥၥရာ) ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ သရီ ကုန္းေဘာင္ ေက်းရြာမွ အသက္ ၁၇ အရြယ္ ရခိုင္ အမ်ိဳးသမီးငယ္ တဦးကို လံုျခံဳေရး တာ၀န္ယူထားသည့္ နစက ဗုိလ္အဆင့္ ရိွသူ တဦးက ဗလကၠာရ ျပဳက်င့္ခဲ့သည္ဟု သူမ၏ ေဆြမ်ိဳး တဦးက နိရဥၥရာသို႕ ေျပာသည္။
“ ကၽြန္ေတာ္ တူမေလးကို ဗလကၠာရ ျပဳက်င့္တဲ့သူက နစက တပ္ဖြဲ႕မွ ဒုဗိုလ္ ေစာလြင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျခံစည္းရိုးကာရံေနတဲ့ စစ္သားေတြကို လံုျခံဳေရး ယူေနတဲ့ အဖြဲ႕က ျဖစ္ပါတယ္။”
(ဓညစံ)
၁၆ ၾကိမ္ေျမာက္ ေတာ္လွန္ေရးေန႔ၾကီး အတြက္ ျပည္ေထာင္စုတစ္၀ွမ္းလုံး သတိရၾကရန္ျဖစ္သည္။ ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးကုိ သရုပ္ ေဖာ္ရာတြင္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားတုိ႔၏ ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကပုံကုိ သီးသီးျခားျခား ေဖာျ္ပခဲ့လွွ်င္ အခ်ိဳ႔ခ်ိဳ႔ေသာ ပုဂၢိိဳလ္မ်ားအျမင္က်ဥ္းသည္။ အမ်ိဳးသားေရးဆန္သည္ဟု စြပ္စြဲၾကမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေတာ္လွန္္ေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ရခိုင္အမ်ိဳးသားတုိ႔ သက္စြန္႔ၾကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပုံကုိ ေဖာ္မျပလ်ွင္ မျဖစ္ဟု စိတ္ထားျမင့္ျမတ္ေသာ ျမန္္မာအမ်ိဳးသား မ်ိဳးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ထင္ျမင္ၾကမည္ မလြဲေပ၊
ရခိုင္မ်ိဳးခ်စ္ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ား
ျမန္မာရာဇ၀င္တြင္ ေတာ္လွန္္ၾကသည့္ ဗမာ့မ်ိဳးခ်စ္တုိ႔ကဲ႔သုိ႔ ရခိုင္ရာဇ၀င္တြင္လည့္ မိမိတိုင္းျပည္ႏွင့္ မိမိတို႔အမ်ိဳးအတြက္ ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကပါသည္။ ဘုရင္မင္းဘာၾကီး၊ မဟာပညာေတာ္တို႔၏ စြမ္းရည္သတၱိမွာ အေနာက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၁၂ ျမိဳ႔ကုိ စုိးပုိင္လာေသာ သူရတန္ဘုရင္အား ေတာ္လွန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထိုနည္းအတူ ဘုရင့္ေနာင္ တပင္ေရြွထီးတို႔ ရခိုင္ျပည္သို႔ က်ဴးေက်ာ္ခဲ႔စဥ္ကလည္း မင္းဘာၾကီး၊ မင္းဖေလာင္းႏွင့္ အေပါင္းအပါ မဟာပညာေက်ာ္တို႔ ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ (more…)
(၂ဝ) ရာစုေနာက္ပုိင္းႏွင့္(၂၁)ရာစုအဝင္ကာလမ်ားတြင္ ကမၻာ့လူ႔ အဖြဲ႔အစည္းသည္ ႏုိင္ငံမ်ား၊ လူမ်ိဳးမ်ားအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္၌ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိၾကေပသည္။ အထူးသျဖင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ သီးျခားအေတြးအေခၚႏွင့္ ဦးတည္ခ်က္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားမွာ ယခင္ရာစုႏွစ္မ်ားႏွင့္မတူ အလြန္ထူးျခားစြာ ေျပာင္းလဲ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေပသည္။ ဤကဲ့သို႔ ကမၻာ့လူအဖြဲ႔အစည္း တရပ္လံုး ထူးထူးျခားျခား၊ လူပ္လူပ္ရြရြ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေနေသာကာလတြင္ ရခုိင္လူ႕အဖြဲ႔အစည္း၏ အမ်ိဳးသားေရး လူပ္ရွားမႈ အေျခအေနမ်ားကိုလည္း ေလ့လာ ဆန္းစစ္ရန္လိုအပ္သကဲ့သို႔ ကမၻာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာကာလတြင္ ရခုိင္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းသည္ လူ႔ အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူမ်ိဳးမ်ားတန္းတူေရး စသည့္ အခြင့္ေရးမ်ား ဆိတ္သုဥ္းၿပီး အေမွာင္ထုဖံုးလႊမ္းေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၌ပင္ ဆက္လက္ေနလိုၾကသလား၊ သို႔မဟုတ္ လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရး၊ လူမ်ိဳးမ်ား တန္းတူရည္တူ အခြင့္အေရးမ်ား ျပည့္ဝသည့္ အဖြဲ႔အစည္းသစ္ကိုပင္ လိုလားႏွစ္သက္ၾကသလား။ ဤေမးခြန္းသည္ မိမိကိုယ္တုိင္ႏွင့္တကြ ရခုိင္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခုလံုးကို ေမးျမန္းဆန္းစစ္ရမည့္ အေျခအေနပင္ျဖစ္ေပသည္။ (more…)
BY:KYAW ZAN THA,M.A
EARLY MUSLIMS IN THE KNIGDOM OF RAKHINE (ARAKAN)
Dynasty in Rakhine (Arakanese) history, stretched from Chittagoung in the North to Thanlyin (Syriam) in the South until it lost the whole of Chittagoung down to the River Naaf (Nat River) to Mughal in 1666. Some chittagonian Muslims however remained settled in the Kingdom of Rakhine (Arakan). These were the earliest Muslim settlers in the Kingdom of Rakhine and known as the Kamans.
MUSLIM IMMIGRATION DURING COLONIAL PERIOD
During the colonial period Chittagonian Muslims or Bengalis came to the land of Rakhine freely to get employed in the developing cultivation there which was part of the then Brithish economics policy. In Sittwe (Akyab), for instance, from a few hundred inhabitants the population had steadily increased and even within the last decade of the 19th century the growth had been continuous as the census figures plainly show: (more…)
ဧၿပီ ၂၇၊ ၂၀၀၉။
ေနရႈိင္း
ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္း ဆုန္ခလာခ႐ုိင္၊ ဆုန္ခလာၿမိဳ႔မွာ ရခုိင္အမ်ဳိးသားတစ္ဦး ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီ ၄ ရက္ေန႔က ထုိင္းႏိုင္ငံသားပုိင္ ဆလြန္းကားတစ္စီးကတုိက္လုိ႔ ေသဆုံးသြားခဲ့ပါတယ္။ ေသဆုံးသူမွာ ရခုိင္ျပည္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႔နယ္၊ ပီပင္ကုန္းေက်းရြာ က ကုိေမာင္ေသာင္းေရႊ ဆုိသူျဖစ္ၿပီး အသက္ ၃၅ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ အခင္းျဖစ္ပြါးပုံမွာ ေသဆုံးသူ အလုပ္ လုပ္သည့္ ငါးအ႐ုိးႏႊာျခင္း အစရွိတဲ့ ငါးလုပ္ငန္းကုိလုပ္ေသာ ဆုန္ခလာကန္းနီး စက္ရုံေရွ႔ ကားလမ္းမကုိ ျဖတ္ကူးရာမွာ အဆုိပါကားနဲ႔ တုိက္မိၿပီး ေသဆုံးသြားခဲ့ပါတယ္။ ေသဆုံးခ်ိန္ဟာ ည ၈ နာရီခြဲခန္႔ရွိၿပီလုိ႔ သိရပါတယ္။ (more…)
4/28/2009
မင္းေအာင္ (နိရဥၥရာ) ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္၀ျမိဳ႕နယ္ ဘဂၤလာနယ္စပ္ အနီး ေက်းရြာ ႏွစ္ရြာမွ ရယက ဥကၠဌႏွစ္ဦးႏွင့္ ရြာသားတဦးကို အမည္မသိ လက္နက္ကို္င္အဖြဲ႕တခုက ျပန္ေပးဆြဲ ဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္သြားခဲ့သည္။
ျပန္ေပးဆြဲခံရျပီးေနာက္ သူတို႕ ၃ ဦးမွာ ယခုတိုင္ ေပ်ာက္ဆံုးေနေၾကာင္း ျပိဳင္ေစာ္ရြာ ဥကၠဌ၏ ေဆြမ်ိဳး တဦးက ေျပာသည္။
“ သူတို႕ကို လုိက္ရွာဖို႕အတြက္ ဘဂၤလာနယ္စပ္ကို ေရာက္လာတုန္း အေၾကာင္းၾကား ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလ ၂၄ ရက္ေန႕ ညေန ၇ နာရီေလာက္မွာ လူ ၁၁ ဦး လက္နက္ အျပည့္ အစံုနဲ႕ က်ေနာ္တို႕ရြာကို ၀င္လာျပီး ဥကၠဌကို ဖမ္းေခၚသြားပါတယ္္။ ၾကက္ႏွစ္္ ေကာင္္နဲ႕ ဆန္ ၂ ေတာင္းကို ေတာင္းျပီး သူကို ေခၚသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ေျမာင္ရြာက တအိမ္ ကို ဆန္ ၂ ေတာင္းစီ ေတာင္းျပီး ဥကၠဌနဲ႕ေနာက္ တဦးကိုလည္း ဖမ္းေခၚသြားတယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ” (more…)
စစ္ေတြ-ေက်ာက္ေတာ္ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းပိုင္း၌က်ေရာက္သည့္ ေခ်ာင္း၊ ေျမာင္း၊ တံတားငယ္ မ်ားမႇာ သစ္သားတံတားအမ်ားစုျဖစ္ျခင္း ေၾကာင့္ အဆက္မျပတ္သြားလာေန သည့္ခရီးသည္ႏႇင့္ ကုန္တင္ကားမ်ား လံုျခံဳစိတ္ခ်စြာျဖတ္သန္းသြား လာႏိုင္ရန္အတြက္ ကြန္ကရစ္တံတားမ်ား အျဖစ္ ေျပာင္းလဲတည္ေဆာက္ လ်က္ရႇိေၾကာင္းသတင္းရရႇိပါသည္။
စစ္ေတြ-ေက်ာက္ေတာ္ လမ္း ပိုင္းမႇာ မိုင္(၆၅)ကြာေ၀းၿပီး ေန့စဥ္ ခရီးသည္ႏႇင့္ ကုန္တင္ကား ၁၀ စီး ခန့္ သြားလာလ်က္ရႇိသည္။ အဆိုပါ လမ္းပိုင္းတြင္ ေတာင္က်ေခ်ာင္းမ်ား ကို ျဖတ္ထိုးထားသည့္ တံတားမ်ား မႇာ ခံႏိုင္ရည္ရႇိရန္လိုအပ္ၿပီး လံုျခံဳ စိတ္ခ်စြာ ေမာ္ေတာ္ကား မ်ားျဖတ္ သန္းႏိုင္ရန္အတြက္ တည္ေဆာက္ ဆဲ ကြန္ကရစ္တံတားမ်ားကို သတ္ မႇတ္ကာလ အတြင္း အၿပီးသတ္ရန္ အရႇိန္အဟုန္ျမႇင့္တည္ေဆာက္လ်က္ ရႇိေၾကာင္း သတင္းရရႇိပါသည္။
သားေရႊဦး(ကစၧပ)
ရခိုင္ျပည္နယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရးစီမံကိန္းတြင္ပါ၀င္ေသာ စစ္ ေတြ-အမ္း-ဧရာ၀တီတိုင္းတို့ကို ဆက္သြယ္မည့္ ရထားလမ္းအား ေဖေဖာ္၀ါရီလမႇ စတင္ေဖာက္လုပ္ လ်က္ရႇိရာ မၾကာမီကာလအတြင္း မီးရထားမ်ားအား တာတိုစနစ္ျဖင့္ စတင္ ေျပးဆြဲေပးေတာ့မည္ျဖစ္ ေၾကာင္း သိသည္။
အဆိုပါ ရထားလမ္းသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း စစ္ေတြမႇ စ၍ ပုဏၰားကြၽန္း-ေက်ာက္ေတာ္-ေျမာက္ဦး- မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္ႏႇင့္ အမ္း ၿမိဳ႕နယ္တို့ကိုျဖတ္သန္းလ်က္ မင္း ဘူးမႇတစ္ဆင့္ ဧရာ၀တီတိုင္းရႇိ ရထားလမ္းႏႇင့္ဆက္သြယ္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ သို့ေသာ္ လည္း ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားကို ျဖတ္သန္း ရာတြင္ လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕မႈမရႇိေသး သျဖင့္ တာတိုစနစ္ကိုအသံုးျပဳေျပး ဆြဲသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပထ၀ီအ ေနအထားအရ ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ ေတာေတာင္ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားေပါမ်ား ျခင္းေၾကာင့္ ခက္ခက္ခဲခဲေဖာက္လုပ္ သြားရမည္ျဖစ္ရာ ေခတ္မီစက္ကိရိ ယာမ်ားကိုအသံုးျပဳလ်က္ ရထား ကြန္ရက္ျဖစ္ေစရန္အတြက္အခ်ိန္ယူ ေဖာက္လုပ္သြားရဖြယ္ရႇိေၾကာင္း လည္း သိရသည္။ (more…)
ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ ေတာင္ဘုရားပြဲႏႇင့္အတူ ေရေပၚ သႀကၤန္ပြဲေတာ္ကိုေမလ ၁ ရက္၊ ၂ ရက္ႏႇင့္ ၃ ရက္ေန့မ်ားတြင္ စဥ္လာ မပ်က္ က်င္းပမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းရရႇိပါသည္။
ဧၿပီလ ၃၀ရက္ေန့တြင္ ပ႒ာန္း ပရိတ္ေတာ္မ်ားရြတ္ဖတ္ ပူေဇာ္မည္ ျဖစ္ၿပီး ပြဲေတာ္ရက္တြင္ ရခိုင္႐ိုးရာ က်င္ပြဲ၊ ေလာင္းၿပိဳင္ပြဲကို ထည့္သြင္း က်င္းပမည္ဟု သိရသည္။ ေက်ာက္ေတာ္ ေတာင္ဘုရား ပြဲတြင္ ေလႇၿပိဳင္ပြဲ က်င္းပစဥ္အတြင္း အေပ်ာ္စီးငႇက္သမၺန္စီးၿပီး ေရကစား ၾကေၾကာင္းသိရသည္။
ယင္းဘုရားပြဲတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ဒုတိယသႀကၤန္အျဖစ္ ဆင္ႏႊဲ သူမ်ား ျပားေၾကာင္း သိရသည္။
သားေရႊဦး(ကစၧပ)
